Nghệ thuật ‘Yes, And’: 5 Bí quyết ứng biến linh hoạt từ Kịch ứng tác (Phần I)

1. Nguyên tắc “Yes, And” (Đồng ý và…)

Đây là hòn đá tảng trong kịch ứng tác, nhưng thường bị hiểu lầm là sự đồng ý mù quáng.
✔️ YES (Chấp nhận): Không phải là đồng ý với mọi yêu cầu, mà là thừa nhận thực tế (reality) mà đối phương đưa ra. Nó có nghĩa là: “Tôi nhìn thấy, tôi lắng nghe và tôi ghi nhận bạn”.
✔️ AND (Cộng hưởng): Là phần bạn đóng góp thêm để câu chuyện có thể tiếp tục tiến về phía trước.

👉 Ứng dụng: Trong một cuộc họp, khi đồng nghiệp đưa ra một ý tưởng có vẻ phi lý, thay vì nói “Không, nhưng mà…” (No, but), hãy thử “Yes” bằng cách thừa nhận góc nhìn của họ: “Tôi hiểu góc nhìn của bạn về việc tăng ngân sách…”, sau đó “And” bằng cách thêm điều kiện hoặc hướng đi mới: “…và chúng ta có thể thử nghiệm trước trên quy mô nhỏ để đo lường hiệu quả không?”

2. Tái định nghĩa sự bất định (Reframe the unknown)

Thay vì lo sợ trước những điều chưa biết, hãy xem đó là nơi chứa đựng những bất ngờ tuyệt vời.
Khi đối mặt với sự bất định, thay vì gồng mình lên lo lắng, hãy thả lỏng cơ thể và đón nhận bằng phiên bản tốt nhất của mình. Triết lý cốt lõi là: “Đời tát tới đâu thì mình ứng tới đó”.

👉 Ứng dụng: Khi gặp một sự cố bất ngờ (như bị hủy lịch hẹn quan trọng hoặc mạng chập chờn khi đang họp Zoom), hãy coi đó là một “lời mời” để thực hiện một phương án khác thay vì bực bội. Sự thoải mái này giúp bạn tìm ra giải pháp thông minh hơn là việc chỉ tập trung vào sự khó chịu.

3. Tập trung cực độ và Lắng nghe chủ động (Hyper-focus)

Kịch ứng tác không dạy bạn cách diễn hài, mà dạy bạn cách hiện diện trọn vẹn.
Vì không có kịch bản, bạn phải lắng nghe cực kỳ tập trung, chỉ cần lơ là một giây cũng có thể bỏ lỡ chi tiết quan trọng. Lắng nghe tốt giúp bạn có thêm thông tin, quan sát đối phương rõ hơn và bao dung hơn với thế giới xung quanh.

👉 Ứng dụng: Trong giao tiếp hàng ngày, hãy dành nhiều khoảng không hơn cho người khác nói thay vì chỉ chực chờ để nói ra những gì có sẵn trong đầu. Điều này giúp bạn xây dựng kết nối sâu sắc và tránh được những hiểu lầm không đáng có.

4. Quy tắc 50% – Làm chủ phần của mình

Bạn không thể thay đổi người khác, nhưng bạn có thể thay đổi cách mình phản ứng.
Trong bất kỳ tương tác nào, chúng ta luôn kiểm soát được 50% – đó là phần từ phía mình. Ngay cả trong môi trường thiếu an toàn tâm lý, việc bạn chủ động đặt “viên gạch” tích cực đầu tiên sẽ mời gọi những phản ứng tích cực từ người khác,.

👉 Ứng dụng: Nếu gặp một sếp hoặc đồng nghiệp hay gạt bỏ ý kiến, thay vì buông xuôi, hãy kiên trì giữ thái độ cởi mở và tạo ra không gian đối thoại an toàn từ phía bạn. Bạn kiểm soát “tay lái” của mình, không phải tay lái của họ.

5. Sự chân thật tạo nên sức hút (Authenticity)

Sự hài hước và duyên dáng không đến từ việc cố “gồng” để diễn, mà đến từ việc là chính mình.
Kịch ứng tác dạy bạn cách nói ra điều bạn thực sự đang nghĩ. Khi bạn chân thật và quan tâm (take care) đến bạn diễn cũng như chính mình, sự diệu kỳ và niềm vui sẽ tự nhiên nảy sinh.

👉 Ứng dụng: Đừng cố gắng trở nên hài hước trong các buổi gặp mặt nếu đó không phải tính cách của bạn. Hãy cứ là phiên bản chân thật nhất, tập trung vào việc kết nối và thấu hiểu người đối diện, bạn sẽ tự động trở nên duyên dáng và đáng tin cậy trong mắt họ.